ESTE APAGAMENTO analóxico do Venres Santo vai ser como dicirlle adeus a unha vella forma de ver a televisión. E tal e como van as cousas, a algúns dos que viven en zonas rurais vailles parecer como se volveran anos atrás, cando non había xeito de ver algunhas cadeas ou calquera incidencia meteorolóxica convertía a imaxe nunha nube de puntos. Recordo cando movías o dial un chisquiño, para ver se atopabas outra frecuencia na que se vira menos mal (non mellor, senón menos mal), e nas aldeas mesmo movías a tele ou a antena. Agora, a cousa xa non vai ser así, aínda que os problemas seguen, pero modernizados: onde antes había puntos, agora queda a pantalla en branco ou azul (depende da marca da tele) e a imaxe non ’salta’, senón que, simplemente, queda pixelizada ou parada, e agora poden pasarche cousas como ver ben unha canle na sala pero mal no dormitorio que está ao outro lado da parede. Algúns van levar un chasco co cambio, sobre todo coa programación, e en especial os que van ter que acudir ao satélite (e, por tanto, pagar) para seguir vendo a tele. Porque resulta que a televisión, esa na que as frecuencias son outorgadas por un Goberno que, por exemplo, regula en que horarios se poden emitir algúns contidos ou non, non é oficialmente un servizo público. Que cousas!

ZAPEANDO, atopo a Marisa Paredes e Gabino Diego en ‘Tierno verano de lujurias y azoteas’, película española dos anos oitenta de título impactante. No cine español hai unha gran tradición de títulos longos, aínda que non sempre é proporcional a lonxitude do título coa da recadación. O filme máis rendible da historia nacional é, se non recordo mal, de título bisílabo (se se pronuncia ben): ‘Airbag’. Pero nos oitenta houbo unha época en que había unha gran preocupación polo xeito de nomear as cousas: víase no cine e nos locais de copas. Se lle poñías nome curto ao pub, era que non estabas á moda. Desa época son algúns bos exemplos que aínda perduran, sen ir máis lonxe, na cidade de Lugo, aínda que o meu favorito foi sempre un local de Vigo que tiña unha denominación que nunca souben se era un fracaso ou un acerto: ‘No se lo digas a mamá’. Agora, semella que a moda dos títulos longos volve recuperarse: fixo moito por iso Stieg Larsson e a súa triloxía sobre Lisbeth Salander. O que pasa é que iso ten a súa parte contraproducente, porque ao final a xente remata por acurtalo: se hai anos non víamos ‘Esta noche cruzamos el Mississippi’ senón ‘o Mississippi’, agora non lemos “A rapaza que soñaba…’, senón “a segunda de ‘Millenium”.

NO MEU CENTRO de saúde recolocaron as consultas hai uns meses. Nunca tiven moi claro o porqué. Pensei que era porque lle deu por aí a algún xefe (non recordo se do bipartito ou xa da era Farjas), pero hai un par de xoves decateime dun detalle e entendino mellor, sobre todo cando recordei que un día que o meu médico de cabeceira non estaba, déronme cita para outro que, cando cheguei, levaba un atraso de hora e pico nas consultas. Esa demora é habitual, segundo me confirmou un compañeiro que ten de médico de cabeceira a este segundo doutor. Con ese atraso, claro, o facultativo en cuestión presenta sempre diante da porta unhas colas inmensas. Ben, pois coa remodelación de consultas, puxérono ao fondo da planta, nun sitio que non é de paso, agás se hai un incendio (o que hai que agardar no sistema público de saúde dá tempo abondo para ler detidamente as instrucións para as evacuacións). Antes estaba xusto diante da porta do centro. É dicir, co cambio, o que chegue ao centro de saúde xa non está condenado a ver unha morea de xente agardando consulta. O que descoñezo é se quen ten agora a consulta diante da porta é o máis rápido atendendo do centro de saúde. Isto si que é un evidente exemplo de márketing sanitario, e o demais son monsergas.

UN AMIGO pídeme que lle busque no arquivo do xornal a data exacta de maio de 1990 na que tomou posesión o primeiro Valedor do Pobo. Non deu atopado tal dato en internet. Pero o descoñecemento desta figura debe de ser do máis habitual: por exemplo, o artigo sobre el na Galipedia é deste ano. Esta institución tan moral é creada no Estatuto do 81, desenvolvida por lei tres anos despois, pero o primeiro Valedor non toma posesión ata 1990. Semella como se os políticos daqueles tempos non quixeran ter a alguén disposto a tirarlles das orellas. Porque esa é realmente a súa función: rifar aos gobernantes. Ti podes ser un alcalde que abusa dos seus gobernados, e o Valedor pode declararte hostil, pero vaiche dar igual, porque, excepto se alguén acode á Xustiza ordinaria, a reprimenda do comisionado non pasa de ser un tironciño de orellas: non sexas malo, pórtate ben. É case como o profesor ao que acodes no colexio para que te defenda diante dos que te chaman ‘catro ollos’ ou ‘foca’, que non fai máis que iso, berrarlles. Outro galo cantaría se o Valedor puidera, por exemplo, meter no cárcere ao político abusón; claro que se sendo unha figura (case) decorativa hai tantos problemas para nomealo, se non chega a selo, igual nin existía.

HAI ANOS, uns Xogos Olímpicos de inverno permitíronme descubrir un deporte espectacular e, ao mesmo tempo, perigosísimo, o hockey sobre xeo. O pasado domingo, en Vancouver xogouse un Canadá-Estados Unidos, que vén sendo algo así como un Barça-Madrid (ou, quizais mellor, un Depor-Celta) pero con coitelas nos pés. Nestes xogos olímpicos, os que remataron precisamente hai dous días, o que descubrín foi o curling, un dos deportes máis estraños que nunca vin. Seguín canto puiden as retransmisións de Paloma del Río, pero aínda así non me quedou moi claro como se xoga a iso que se parece moito á petanca e mesmo aos bolos e os dardos. Recordo que a primeira vez que o vin, hai ano e pico, quedei abraiado con eses tipos que ‘cepillan’ o xeo para que a pedra cambie de dirección ou gañe velocidade. Pola Wikipedia descubro que é un xogo moi antigo, de orixe medieval, e que en Canadá e no norte de Europa é case unha relixión. En España, hai nada menos que 140 practicantes federados; Negueira de Muñiz ten máis habitantes. E fascínanme varias cousas: os coloridos pantalóns da selección norueguesa; o feito de que se un equipo ve que non pode co outro, pode abandonar e iso de que as pedras só se fabriquen en Escocia. A iso non chegou a deslocalización.